गिजाको रोगको स्व-परीक्षण
तलका 3 बुँदा मिल्नेहरू हेला नगर्नुहोस्!! आफैं र डेन्टल क्लिनिक दुवैबाट रोकथाम गर्ने प्रयास गर्नुहोस्।
तलका 6 बुँदा मिल्नेहरूमा गिजाको रोग बढ्दै गइरहेको हुन सक्छ। डेन्टल क्लिनिकमा उपचार गराउन सिफारिस गरिन्छ।
तलका सबै बुँदा मिल्नेहरूमा गिजाको रोगको लक्षण धेरै नै बढिसकेको हुनाले, तुरुन्तै डेन्टल क्लिनिकमा देखाउनुहोस्।
बिहान उठ्दा मुख टाँसिएको महसुस हुन्छ।
दाँत माझ्दा रगत आउँछ।
मुखको गन्धको चिन्ता हुन्छ।
गिजा चिलाउने, दुखाइ, गिजा रातो भई सुन्निने
कडा चीज टोक्न गाह्रो हुन्छ।
दाँत लामो भएको जस्तो महसुस हुन्छ।
अगाडिको दाँत बाहिर निस्किएको, वा दाँतबीच खाली ठाउँ देखिएको छ।
खाना सजिलै अड्किन्छ।
गिजाको रोगका कारण दाँत गुम्छ?
गिजाको रोग भनेको प्लाक भित्रका गिजाको रोग ब्याक्टेरियाले गिजामा सूजन ल्याई वरपरका तन्तु भत्काउँदै जाने ब्याक्टेरिया संक्रमण हो। दुखाइ जस्ता लक्षण सजिलै देखिँदैन, त्यसैले नजानिँदै लक्षण धेरै बढिसकेको हुन सक्छ। यसैले यसलाई “मुखभित्रको साइलेन्ट डिजिज (मौन रोग)” भनिन्छ।
15 वर्षभन्दा माथिका लगभग 76.8% मानिसलाई गिजाको रोग लागेको छ, जसलाई बिरामी संख्यामा हिसाब गर्दा 8.5 करोडभन्दा बढी हुन्छ। यसबाट गिजाको रोग 3 मध्ये 2 जनालाई लाग्ने, सोचेभन्दा सामान्य रोग रहेको देखिन्छ।
गिजाको रोग बढाउने कारकहरू
-
दाँत किट्ने, दाँत कस्सेर टोक्ने, टोकाइ
-
नमिल्दो क्राउन वा डेन्चर
-
जीवनशैली (धुम्रपान, अनियमित खानपानको बानी आदि)
-
तनाव
-
सम्पूर्ण शरीरको रोग (मधुमेह, हड्डी खुकुलो हुने रोग, एस्पिरेशन निमोनिया आदि)
-
औषधिको दीर्घकालीन सेवन
गिजाको रोगको प्रगति
हल्का
गिजा खल्तीको गहिराइ 3~5mm
गिजा सुन्निने, रगत बग्ने
दाँतको हड्डी (alveolar bone) र पेरियोडन्टल लिगामेन्ट क्षति हुन थाल्छ।
मध्यम
गिजा खल्तीको गहिराइ 5~7mm
दाँत लुखुरो हुने
दाँतको हड्डी धेरै नै भत्किने
रक्तस्राव र पिप निकासिने
गम्भीर
गिजा खल्तीको गहिराइ 7mm भन्दा बढी
दाँतको जरा देखिने
दाँतको हड्डी लगभग पूर्ण रूपमा क्षति भएको
गिजामा दुखाइ, आकार बिग्रिने।
व्यावहारिक रोकथाम
-
दैनिक ध्यान
गिजाको रोगको कारण बन्ने ब्याक्टेरिया घटाउने कुरामा ध्यान दिनुहोस्! नियमित रूपमा दन्त क्लिनिकमा दाँत सफा गराउनु गिजाको रोग रोकथामका लागि धेरै प्रभावकारी हुन्छ।
-
जीवनशैली सुधार
खाजा कम खानु, राम्ररी चपाएर खानु, धुम्रपान नगर्नु, र हरेक खानापछि राम्ररी दाँत माझ्नुमा ध्यान दिनुहोस्।
-
सही तरिकाले ब्रस गर्ने
दाँत माझ्ने तरिका धेरै हुन्छन्, सही ब्रस गर्ने तरिकाका लागि दन्त स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श लिन सिफारिस गरिन्छ। टुथब्रसबाहेक, अन्तर-दन्त ब्रस वा डेन्टल फ्लस जस्ता सहायक उपकरण पनि प्रयोग गरी माझ्न छुट्ने ठाउँ नरहोस् भनी ध्यान दिनुहोस्।
Toranomon को दन्त चिकित्सालय | Dental Office Toranomon
गिजा उपचार प्रक्रिया
Step1.
जाँच
X-ray, गिजाको खाल्टो (periodontal pocket) को गहिराइ नाप्ने, दाँत चल्ने मात्रा (कति हल्लिन्छ), प्लाक टाँसिएको अवस्था, रक्तस्राव छ वा छैन जाँच गरिन्छ।
Step2.
गिजाको आधारभूत उपचार
प्लाक नियन्त्रण, स्केलिङ र रुट प्लानिङ (SRP), टोकाइ समायोजन, र नमिलेको पुनर्स्थापना मर्मत जस्ता उपचार गरिन्छ।
Step3.
गिजा शल्यचिकित्सा
आधारभूत उपचारले मात्र सुधार नआएका बिरामीका लागि, शल्यक्रिया गरी गिजाको तन्तुको पुनःस्थापनालाई बढावा दिइन्छ।
Step4.
पुनर्मूल्याङ्कन
सुरुको जाँचको तुलनामा कति सुधार भएको छ भनी पुनः जाँच गरिन्छ।
Step5.
मर्मतसम्भार
लक्षणमा सुधार देखिएका बिरामी मर्मत चरणमा जान्छन्, र भविष्यमा गिजाको रोग रोकथामका लागि प्रयास गरिन्छ।


